Maria Devotie in Limburg

(Maria Devotie in Limburg

 

Maria Devotie in Limburg:

:

Gisteren was ik op bezoek bij Centre Ceramique voor de tentoonstelling Maastricht Neutraal in de 1ste WO.  Er was ook een expositie getiteld Maria Vol van Genade, een tentoonstelling over Mariabeleving in Limburg. De enige Maria die ik ken is de Maria van de Onze Lieve Vrouwenplein in Maastricht, waar we allemaal wel eens een kaarsje hebben opgestoken en waar de muren zo zwart als de nacht door de rook van de brandende kaarsjes. Gisteren ben ik geweest, op donderdag, het was een regenachtige dag en dan kun je maar beter iets doen wat binnen is of in ieder geval overdekt. IK was er vroeg bij, zodat ik op mijn gemak fotos kon nemen zonder de andere mensen/bezoekers te storen.

In het Centre Cramique was de kleine, goed verzorgde tentoonstelling over de Maria-devotie in en om Limburg. Om een indruk te geven van wat er te zien en te lezen valt, geef ik hierbij de tekst van de zaalfolder: De tentoonstelling  Maria, vol van genade  is een zoektocht naar de vele voorbeelden van Mariabeleving in Limburg. De tentoonstelling berust op de Bijbel, maar ook op andere boeken, anekdotes en vooral verhalen van mensen. Verder is de tentoonstelling samengesteld door een team van rooms-katholieken, protestanten, agnosten, athesten.

Er viel veel te beleven op deze expositie en te lezen en vooral te zien en ik vond het mooi en respectvol gedaan.  Zoveel verhalen, zoveel devotie in zoveel Limburgse huishoudens met soms als 'uitspatting' een eigen 'Maria Kapel'. Duidelijk wordt hoezeer ook de verering en beleving van Maria het leven van mensen beheerste en een plaats innam binnen denken en doen van de Limburger. Je kon zelfs een brief aan Maria  schrijven en posten, waar deze uitkomt ?

Er ligt een mooie beschrijving klaar voor de bezoekers met gedichten van Jac van Es en een mooi verhaal geschreven door E. Schoenmaeckers.

Kortom een mooie expositie met mooie beelden en andere bezienswaardigheden. Zelf kan ik hier niet veel over vertellen, misschien te jong, misschien niet gelovig opgevoed, wie weet.

                   

't Waor Zaoterdagaovend. D'n hiele daag in hoes en hoof gewrk, dus tied veur oontspanning. Evels is 't gere deis, dat dabbele in de groond en oonkroed oetdoen, ouch 'n methood um d'ne geis te verliechte nao 'n drkke wrkweek. allein de weurs dao zoe meuj vaan...!

't Kuupke in, de 'gooi' kleier aon en juh, laot 't weekinde mr koume ! "Zit m'n krevat goof? Zit mien jeske good? Pa geit op stap, zng oets Toon Hermans. Allein in mien geval waor iech neet van plan um allein te goon dus had mien vrouw allang gezeen of die geneumde atribute wel bijein pasde en of ze good zaote.

Veer gnge op de fiets. 't Zeuke vaan 'n parkeerplaots veur 'nen oto in Mestreech is e groeter en achteraof deurder perbleem daan veur d'ne fiets. Biste daan einmaol in de stad daan vragste diech aof; "Boe vin iech genog hk in de moer of fietserkke um die "parkeerbonveurkaomers"

( dat is 'ne fiets in Mestreech jummers toch ouch) mt kttinge vas te kinne lgke? De wls toch ouch, este trkkumps, dat ze nog vaan diech zien en op dezelfde plaits stoon es boeste ze hbs achterhgelaote?

De rekke langs de moer vaan de Slevrouwekrk booj oetkoms. Fiets op sloot, de kabelsloten via rk, moerhaok en weer terk nao de fiets gelag en door de rajer vaan de twiede fiets gestoke. Ie veer d'n hook umlepe vaan de Slevrouwe, hadde v'r nog e paar kier umgeloerd (de wts 't jummers mer noets). Zo, euzen aovend ks beginne.

Alleriers riechting 'esu Slevruike'. Dao begint eder bezeuk vaan us aon Mestreech. Klink mesjien bezittelek, eus Slevruike, mer iech laos in 'n verhaol vaan Cristien Plantoz zg. in de Trompetter, dat Slevrouw vaan de Mestreechtenere is, dus is ze ouch vaan us, neet woer.

De brs oet de tes gehaold en 0,80 cent in de daoveur bestumde gleuf in de moer geduid. Wat miech eders kier weer stuurt is, dat ze veur die bougies twie prijze aonhawwe, 0,80 veur 'ne groete en 0,40 veur 'ne kleine bougie. Zouw 't noe ech zoe zien dat Slevrouw veur 0,40 cent minder verhuurenge deit es veur 0,80 cent. Iech kin 't haos neet geluive. Iech sjaarde m'ch toch mer 'ne groete bougie. De wts jummer noets en leep nao de kandeleers in de bek.

De kapel waor bijnao leeg. Mien ouge mooste eve wene aon 't fel leech vaan boete aon 't duuster in de kapel. 't Flakkere vaan de vlemkes gaof eve zoevl sjeem op de mr. Slevrouw stoond 'r weer sjoen bij. Zoe wie altied. Ze had deez kier hre blwauwe mantel um de sjouwers gedrapeerd 't Modergdske, zoe-es de Mestreechtenere hr altied lefelek beneume, stoond in 't volle leech mt aon hr veu prachtege blomstkke. D'r zien gelkkeg  nog altied bruutsjes die hun broedsbouqut bij hr koume neerlgke in de hoop dat hun houweleksbeutsje door de jaore heen blijf vare. Ouch bij strm en slech weer.... Zjus wie dat in 't Sterre der Zie-leed weurt bezoonge. Tsse twie hkskes; boerum zuuste noets 'ne broedegom dat doen bij hnne veurgenger, St.Joezep.. ?

Wie iech miech umdrejde nao 't aomsteke vaan de boudie en trkleep nao de baank, boe mien vrouw zaot, waor miech al opgevalle. 'ne Maan mt sjkkende sjouwers veureuver geboge in de baank en de neven hA'"om zittende vrouw die mt ein hand truustend euver z'ne rgk wreef. Veurdat veer binnenkaome waore zie de einegste in de kapel. 't Voolt es-of veer hun stuurde.

't Raakde us alletwei. Mt wat veur 'ne elend zouwe die twie luikes zich geconfronteerd wete um hei hun verdreet te koume deile mt Slevrouw.

'r Sjksjouwere heel mer neet op. 't Verdreet waor intens en ouch huurbaar. De vrouw neve de krietende maan pakde hm 'ns stevig vas... D'n gedachte goon mt diech op de lp este dat zuus en de krijgs 'n hart wie 'n snei mik. Waor d'r get mt ziene eige gezoondheid, of mt de gezoondheid vaan zie vruike. Vaan ein vaan de kinder mesjien E kleinkeend? Allein Slevrouw weit 't.

Veer beide mt us twieje dat eus "sumpele" intenties zouwe verhuurd weure. Mer deez wie minse waor bliekbaar get oonaofwindbaars euverkaome en zeukde hei steun um hun leid  te kinnen drage. Ouch veer ksten 't neet naolaote e "Weesgegroetje"te beije veur hun intentie. Zoonder te weite welke dat waor. Trouwens, mooste dat wel weite. Este zuus dat rgens elend is, is dat toch geng um op wat veur 'n meneer daan ouch, te hellepe of d'n hllep op zien mins aon te beje.

Veer makde e kruiske en lete hun allein achter, sam mt Slevrouw en hun verdreet. 't Etensje dat veer es beloening veur 't dabbele deen daag eus zellevers hadde gegund woort neet mie zoe gezlleg es wie veer is dat hadde veurgestld. Veer rappeleerde oonder 't ete eders kier aon dat veurval boe veer oongewld getuige vaan waore gewees. op de trkweeg kaome veer weer langs de kapel, boe de bougies oondertsse aon hun ltste flakkeringe touw waore. 't Breer vaan d'n ingaank waor noe touw.. Dao-achter hadde twie luike, door verdreet euvermand, ieder op d'n aovend, truus gezeuk. De reie, boeveur zalle veer noets wete. Veer hbbe dat op dat memint stlzwiegend mtbeleef.

Zoonder dat ste 't wlts dr:ok dat toch 'ne stempel op d'n stumming. Ouch woort us weer 'ns duudelek wie relatief of alles in 't leve is. Ederen daag loupe luikes deez kapel binne en steke 'ne bougie op. Dao zien veer neet altied bij. Soms verboonde aon 'n plezerige intentie, of gewoen eve goojen daag zgke. 't Is toch geweldig dat 't Modergdske evels toendertied Mestreech heet oetgezeuk im de greote en de klein verdreetsjes aon hr te kinne touwvertrouwe.

In de sjeem vaan de bougievlemkes kinste leze wievl verdreet en dankbaarheden hei bij Hr weure oetgesproke en touwvertroud. De vaan 't root peekzwarte mr stoon min of mie symbool veur 't aontal intenties. En de vlemkes vaan al die bougies, veur de 'verleechting' die ze hopelek hbbe gebrach bij de verdretege. Veer zeukde oonedrling eus han en strengelde ze get vaster inein toen veer wijer lepe riechting fietse. Gelkkeg. Ze stoonde nog op us te wachte. Trouwens ze moosde wel. Ze kste jummers geine kant op, mt al die slote...!  Ind good al good..

MODERGAODS

Maria

modergaods

en vrouw

 

dae leefdevolle blik

al iwelank

 

e loesterend oar

gebede en gezank

 

versjiening

in 't blauw

 

maria

altied kortbie

veur klein en groat

 

euver de ganse waereld

bewndering

 

de rs

em de oetsjtroaling

 

'n plaats in mien hart

tot aan mienen doad

 

Jo van Es Waterval

 

STERRE DER ZEE

 

iech gaon te voot

te voot nao slevrouw

slevrouw van Mesjtreech

Mesjtreech, dao wao zie woont

 

woont in de Sterre der zee

Sterre der zee, vol mt keerstkes

keertskes die branne veur luuj

luuj die baeje

 

baeje veur vergiffenis of van verdreet

verdreet euver degene die ze leefhbbe leefhbbe,

dat mste mi luuj doon

 

doon, sjus wie slevrouw

slevrouw, veur hr gaon ich te voot

te voot nao de Sterre der zee.

 

 

Jo Van Es Waterval

 

1957

Nao Bove
Bron: Site: Centre Ceramique, Verhaal Gne Schoenmakers, Foto's Mestreechtersteerke en Delcampe.

 Aonvaank