Haet en Nyd

(Haat en Nijd)

Haet en Nyt:

Een van de indrukwekkendste plekjes in Maastricht is wel de tweede Stadsmuur bij het stadspark, in 2004 werd hier op Monumentendag nog een complete 'veldslag' nagespeeld.

Het rondeel staat bekend als Haet en Nijd en is voor het grote deel opgetrokken uit Naamse Steen..

Meerdere malen belegerden de Luikenaren vanuit Sint Pieter de stad Maastricht, waarheen prins bisschop de wijk had genomen; de naam van het rondeel verwijst  kennelijk naar dergelijke verhoudingen. In 1408 bijvoorbeeld verschenen er voor het tweede achtereenvolgende jaar Luikse troepen voor de stadsmuur. Men zegt dat zij de kwaadwillige tactiek toepaste om de stad te bombarderen met lijken in een poging de pest onder de inwoners te verspreiden.

De naam van het westelijke rondeel ‘Haet en Nyt’ is ontleend aan de inscriptie de gedenksteen in de achtergevel van het rondeel. Hierop staat vermeld dat in 1515 werd opgericht door Herman in den Zarazien die destijds de stadsfinanciën beheerde. Samen met de aansluitende stadsmuren vormden zij de ommuring van de Nieuwstad. Rond 1550 werd aan de stadszijde een aarden wal tegen de muur gelegd en werden in de rondelen twee kazematten voor de opstelling van kanonnen aangelegd. In 1887-1888 werd tussen de beide rondelen poort Waerachtig gebouwd.

Bij rondeel ‘Haet ende Nijt’ zien we aan de achterzijde de ingang van de bovenste kanonnenkazemat van dit vestingwerk. in tegenstelling van de vijf koppen niet afgegraven en geeft een betere indruk van de oorspronkelijke toestand.



Het dankt zijn naam aan de eerste woorden van het hieronder vermelde opschrift.

HAET ENDE NIJT BEN ICK GHENANT,
MINEN VIANDEN BEN ICH ONBECANT,
ENDE OC VOLMACKT, ALS MEN MACH SIEN,
[BI MEISTER] HERMAN IN DEN ZARAZIEN,
DOE MEN [SCREEF ----] VOERWAER,
DUYSENT VYFHONDERD EN SESTIEN JAER

Naor Bove

Wapen van Bourgondië (1516) De twee vijfpuntige stadssterren is een verwijzing dat het door de stad Maastricht is gebouwd.

Naor Bove

Bron: Zicht op Maastricht, Mestreechonline.

Historische Encyclopedie Maastricht Dr. Pierre Ubachs en Drs. Ingrid Evers van Walburg Pers ISBN 90.5730.399.X

Maastrichtse Monumententaal Fons van Hees uitg.Corrie Zelen ISBN 90.6280.583.3

Monumentengids Maastricht Jac van den Bogaard/Servé Mins isbn 90 7431052 4

Een wandeling door Maastricht St.Historische Reeks Maastricht isbn 90 70356 24 4

Vestingwandeling St.Maastricht Vestingstad

Foto's John Kerkhofs MestreechterSteerke en internet.

eine terök