Sjampstein

(Schampsteen)

 

 

Schamppaal/Schampstenen

 

Een schamppaal of schampsteen, boordsteen of stootsteen is een paal of steen die zich op de hoek van een straat bevindt of tegen een inrijpoort is geplaatst om schade door aanrijdingen te voorkomen. De vorm en plaatsing is zodanig dat de wielen er als het ware vanaf glijden en dat de (uitstekende) wagenassen er niet tegenaan stoten. Om deze reden staan de schamppalen schuin opgesteld of hebben een schuine zijde.

 

De Schampstenen moesten voorkomen dat karduwers of koetsiers met de wielen van hand- en trekkarren, of van rijtuigen en (post)koetsen de doorgang te kort namen en zich vastreden tegen de stijl of de muur. Weer loskomen was vaak moeilijk en beschadigde de wielen en/of de poort.

In de grote steden waren de gebouwen nu eenmaal dicht bij elkaar gezet, gedurende de 19e eeuw werden niet alleen de vele benodigde producten vervoerd met karren, maar werden deze ook  gebruikt door de scharenslijper, de schillenboer de bierbrouwers, de putjesschepper en ook voor de  strontkar, noem maar op.

Deze maakten allemaal gebruik van de kar, karren voorgetrokken door Ossen-paarden en honden was een normale verschijnsel in het straatbeeld van de 19e eeuw.

De karren hadden grote of kleine wielen met een as, deze wagenassen staken  behoorlijk uit en het gevaar was aanwezig dat indien men een bocht nam met de kar dat de wagenas de hoek raakte van het gebouw of poort waar men langs reeds, om dit te voorkomen legden men zgn schampstenen op de hoeken bij straten/poorten, dit voorkwam dat de kar het gebouw/poort beschadigde. In vroegere tijden waren de schamppalen van hardsteen.  Indien voorhanden werden soms ook zwerfkeien en zelfs kanonlopen als zodanig gebruikt. Tegenwoordig worden voor dit doel betonnen palen gebruikt. De nog aanwezige hardstenen schamppalen worden veelal als monument beschermd.

 Naor Bove

Stroontmesjien/Strontmachiene

Beerbrouer/Bierbrouwers

Pötjessjöpper/Putjesschepper

Hónskerke/Hondenkar Osseker/Ossenkar Peerdeker/Paardenkar

Bron: Wikipedia, MestreechOnline, foto kleur MestreechterSteerke, foto karrewiel Dreamstime,foto zwartwit internet

eine terök