Stadspark

(Stadspark)

 

Park Maastricht, 

Destijds woonde we in de Lenculenstraat en gingen we iedere zondag met mam naar het park, mam hield de hele week het oud brood bij elkaar en we gingen dan op zondag lekker wandelen naar pap die de hele week gewerkt had op Cox Geelen aan het Koningsplein en die in het weekend aan het voetballen was bij zijn voetbalclub Biesland. Terloops gingen we de duiven, eenden en zwanen (toentertijd nog veel aanwezig) voeren. En zeker de hertjes, soms rook je ze voordat je het park inliep. De reuk is nog steeds hetzelfde, en steeds als ik door het park loop ga ik een stukje terug in mijn jeugd en komen de herinneringen naar boven. 

Samen met mam en mijn broer Peter gingen we op de driewieler of met bal en speelde we de hele weg naar het sportpark Jekerdal waar mijn vader aan het voetballen was, naar café Sint Servais (wat nu een eetcafé is) of naar onze Opa en Oma die in Biesland woonde, we bezochten De Reek maar zeker niet te dichtbij anders maakte mam zich onrustig, klimmen in de bomen en dan op het laatst als hoogtepunt nog even langs de 'Berekoil', ja wie is er (van mijn leeftijd) niet groot mee geworden. Wat een nostalgie, de grote beren in een voor ons grote sjieke kooi, wisten wij veel. 

Maar desondanks heb ik alleen prettige herinneringen van de wandelingen, wat is het park in de loop der jaren veranderd. De gezellige lanen met bomen zijn verdwenen en er is gras voor in de plaatst gekomen, het respect voor de 'oude' spullen die Maastricht tot Maastricht maken is niet meer. Her en der zie je graffiti, is het niet op De Reek zelf dan is het wel op het kanon op de walmuur. Op de walmuur bij de Zwingelput liggen zakdoekjes, zilver papier en andere rotzooi die achter worden gelaten door enkele onwelkome 'toeristen' (drugs), wat een woord. Zolang dat er bezuinigt wordt op de politie en men werkt met 'prioriteiten' kan dit probleem niet worden aangepakt, en dat is zonde om niet te zeggen misdadig.

Als je goed zoekt dan zul je toch enig schoonheid van vervlogen dagen ontdekken, de bijzondere boomsoorten, OLV Wal, 'Haet ende Nijdt', Poort Waerachtig, De Vief Köp, Pater Vincktoren, Falieklooster, Helpoort, d'Artagnan,de half automatische troostmachine van Michiel Huisman (die in de plaats is gekomen voor de Berekoil) en oude gevelstenen met resten van de eerste omwalling, het Waldeck Bastion en de Kazematten, alles is aanwezig. Maar toch als ik op de oude foto's (van voor mijn tijd) terugkijk waar dames in hun 'zondagse' kleding en hun parapluutjes ondanks het mooie weer flaneren voor de heren met hun hoedjes en hun beste pak krijg ik weemoed, natuurlijk zijn dit maar momentopname en een foto is geduldig.

Naor Bove

Het stadspark Maastricht is een park aan de rand van het centrum van Maastricht.

Het park strekt zich vanaf de Graanmarkt in zuidelijke richting uit langs de westoever van de maas en ten oosten van de Onze Lieve Vrouwewal tot aan de aanlanding van de John F. Kennedybrug. Het park strekt zich verder in westelijke richting uit langs de Jeker en de stadswal tot aan de Tongersestraat.

Aan de oostkant wordt het park via de Hoge Brug (de hoeg Brök) verbonden met het Plein 1992 en het Charles Eijck Park. Aan de westkant vormt de drukke Prins Bisschopsingel een barrière tussen het stadspark aan de ene kant en het Waldeckpark en Jekerdal aan de andere kant.

De Geschiedenis:

Door de eeuwen heen heeft het stadspark verschillende verschijningsvormen gehad. Begin 18e eeuw (1706 en daarmee waarschijnlijk het oudste aangelegde park in Nederland) bestond er al een wandelplaats, Boompjes genoemd, tussen de toenmalige Onze Lieve Vrouwepoort en de Maas. Vanaf 1837 werd het officieel stadswandelpark genoemd. Later werd het Stadspark Maastricht in zuidelijke richting uitgebreid en kreeg het een restaurant, een koepel voor muziekuitvoeringen en een wandelplaats langs de Maas. Rond 1860 maakte de Leuvense tuinarchitect Rosseels een nieuw ontwerp in Engelse stijl/ De Boompjes, met keurig in het gelid staande aanplant, maakte plaats voor slingerende paden en een grotere variatie in aanplant. In de volksmond werd deze tuin Ingelse Hoof genoemd.

Nadat in 1881 de bolwerken Hessen en Nassau-Weilberg ontmanteld waren, kon het kanaal naar Luik naar het wetsen verlegd worden en ontstond er een brede parkstrook tussen kanaal en Maas. Deze parkstrook was met een pont rustique over het kanaal met het Villapark verbonden. Vanaf 1886 werd het park, opnieuw naar ontwerp van Rosseels, uitgebreid met het Monseigneur Nolenspark en het Henri Hermanspark. Daarbij werd de vijfhoekige omwalling rondom het bastion Haet ende Nijdt afgegraven, zodat dit monument volledig door water omgeven zou zijn en daardoor beter uit zou komen. Vanaf 1888 verbond Poort Waerachtig, naar een historiserend ontwerp van Victor de Stuers, het park met het Jekerkwartier.

Na de bouw van de Tapijnkazerne in 1916 werd de smalle strook tussen de kazerne en zuidelijke stadswal aan het park toegevoegd, evenals de westelijk van het kazerneterrein gelegen aan de Aldenhofpark (aanvankelijk Wilhelminapark geheten). In 1920 werd de vereniging "Stadsverfraaiing" opgericht, die zich te doel stelde in dit deel van het park een dierenpark in te richten. Kort na 1920 werd een voliere, een duiventil en een hertenkamp gerealiseerd, waarvoor Prins Hendrik enkele edelherten beschikbaar stelde. In 1920 koopt de gemeente Maastricht van het Hamburgse Circus Hagenbeck twee bruine beren, die in het Aldenhofpark provisorisch gehuisvest worden. In 1970 wordt de betonnen 'Berekoil' ('berenkuil'), die nog bestaat, in gebruik genomen. In 1993 vertrekt de laatste beer naar Ouwehands Dierenpark.

Door de bouw van de John F. Kenedybrug en de aanleg van de ringweg om Maastricht wordt er halverwege de jaren '60 flink in het park geknipt. Ook de aanleg van de Maasboulevard in de jaren zeventig gaat ten koste van het park.

Naor Bove

Huidige situatie:

Het huidige Stadspark bestaat uit een aantal deelparken, die alle verschillend in sfeer en functie zijn. De smalle strook tussen de Maas en de Maasboulevard heet D'n Ingelsen Hoof. Hier bevindt zich o.a. het Stayokay hotel (jeugdherberg) hier was eerst het Maaspaviljoen (restaurant gevestigd) daarna werd het een huisvesting van de studenten met uiteindelijk de jeugdherberg als bestemming. Het parkdeel tussen de Maasboulevard en Onze Lieve Vrouwe Wal heet tegenwoordig Kempland (naar de Maastrichtse dichter Pierre Kemp). Dit deel heeft een eenvoudige inrichting met grote ligweiden. Tussen de Helpoort en Poort Waerachtig ligt het schilderachtige Faliezusterspark. Rondom het bastion Haet ende Nijdt ligt het Monseigneur Nolenspark een echt wandelpark met veel oude bomen. Het Henri Hermanspark ligt tussen de stadswal en de Tapijnkazerne en is door de aanwezigheid van hertenkamp en volière favoriet bij gezinnen met kinderen. De dieren worden verzorgd door de Stichting Dierenpark, de opvolger van de vereniging Stadsverfraaiing. In het Aldenhofpark bevindt zich op de plek van de oude berenkuil de 'Halfautomatische Troostmachine' van kunstenaar Michiel Huisman. Tevens bevindt zich hier het beeld van d'Artagnan, de Franse musketier die voor de poorten van Maastricht sneuvelde gemaakt door beeldhouwer Alexander Taratynov.

Naor Bove

Naor Bove

Voor meer oude foto's van het park klik op de (oude) foto's of klik hier !!!

 Bron:  www.maastrichtonline.nl,  zicht op Maastrichtwikipedia, Foto: John Kerkhofs (muv de oudere foto's).

Aonvaank