Bidweg

Bidweg :

de legende door Maria zelf zou zijn aangewezen aan het begin van de 18e eeuw (zie bij Verering). De route ging van het (tweede) minderbroedersklooster in de Tongersestraat via de Bouillonstraat, Papenstraat, en Bredestraat naar het O.L. Vrouweplein, en vandaar via de Cortenstraat, Witmakerstraat en Kapoenstraat weer terug naar het klooster. Later, toen het beeld in de O. L. Vrouwekerk kwam te staan (vanaf 1837), was deze kerk begin- en eindpunt: O.L. Vrouwekerk, Cortenstraat, Witmakerstraat, Lenculenstraat, Bouillonstraat, Papenstraat, St. Jacobsstraat, Bredestraat, O.L. Vrouwekerk. In de na-oorlogse jaren 1945-1948 zijn er door het comité “Beelden langs de Weg” een vijftiental beelden en plaquettes aangebracht aan panden, ter ere van Maria, voornamelijk langs de bidweg van Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee, en ter ere van het Internationale Mariacongres dat in 1947 in Maastricht werd gehouden. De beelden langs de Bidweg zijn gemarkeerd met een ster, symbool van Maria “Sterre der Zee”. Het comité ontstond nadat het plaatsen van een Mariabeeldje in een lege nis aan het pand Bredestraat 14, op initiatief van prof. ir. J. Froger en architect J. (Jef) Brouwers in 1943 veel bijval had gekregen.

Ernest Tilmans, kapelaan van de Onze Lieve Vrouw van 1930 tot 1948, was vanaf 1943 de initiatiefnemer van het project dat op verschillende plaatsen langs de Bidweg, op hoeken van straten en in gevels van huizen Mariabeelden opstelde. Een aantal is van de beeldhouwer Charles Vos (1888-1954). Tilmans was ook een van de drijvende krachten achter het Maria Congres van 1940/1947. Meer weten over het godsdienstig leven van kapelaan Tilmans, klik hier.

De sculpturen zijn in 1983 door de heer Brouwers namens het comité “Beelden langs de Weg” aan de gemeente overgedragen, met uitzondering van het Mariabeeld in het plantsoen op de hoek Bouillonstraat / Sint Servaasklooster, dat is overgedragen aan het kerkbestuur van de Sint-Servaasparochie. Sindsdien zijn ook enkele Mariabeelden verdwenen. Onbekend is natuurlijk hoe ze zijn weggeraakt.

Elders op deze site kunt u ook een pagina vinden over Maria Devotie in Limburg met versjes en een mooi verhaal. hier klikken.

 Beelden langs de Bidweg

 

Beeld  1 (foto1)zie hierboven

Begin en einde van de Bidweg  Het genadebeeld van de ‘Sterre der Zee’ in de Basiliek van Onze Lieve Vrouw Tenhemelopneming,

Beeld 2 (foto2)

Hoek Koestraat / Cortenstraat – “Onze Lieve Vrouw van den Goeden Duik” (1946)

Het gevelbeeld “Onze Lieve Vrouw van den Goeden Duik”, vervaardigd door Charles Vos, werd in 1946 aangebracht aan het pand op de hoek Cortenstraat/Koestraat 2, waarna deze beeldhouwer er in 1947 nog een tympaan aan toevoegde. De plaat werd aangebracht door aannemer H. Meese, die eveneens de bakstenen omlijsting van veldovenstenen in natuurlijke kleur metselde.

“Onze Lieve Vrouw van den Goeden Duik” stelt Maria voor als beschermster van de onderduikers tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maria draagt haar Kind, terwijl vier onderduikers zich schuil houden onder haar mantel. In de linkerbovenhoek het jaartal 1940 en een bommenwerper; in de rechterbovenhoek het jaartal 1945 en een duif met palmtak in de snavel. In de linkerbenedenhoek staat het wapen van de “Sterre der Zee”, een stralende zespuntige ster boven de golven; in de rechterbenedenhoek de stadsster van Maastricht.

 

Beeld 3 (foto3)

Cortenstraat 6 A – De Aankondiging

Op het pand Cortenstraat 6 A is aangebracht een geglazuurd reliëf waarop afgebeeld de Aankondiging van de engel Gabriël aan Maria, ontworpen door Maria de Lago, en uitgevoerd bij de Mosa.

 

Beeld 4 (foto4)

Hoek Witmakersstraat / Kapoenstraat – “Allerzuiverste Maagd, bescherm uw stad” (1945)

Het gevelbeeld “Allerzuiverste Maagd” werd in 1945 aangebracht op de hoek van de Witmakerstraat en de Kapoenstraat, aan de gevel tussen de panden Kapoenstraat 30 en 32.

Het beeld in gebakken klei en in verschillende kleuren geglazuurd, van de hand van Charles Vos, stelt Maria voor als de Nieuwe Eva, die de slang overwint en vertrapt. Als symbool van haar zuiverheid draagt zij een grote lelie. Haar hoofd is getooid met een bloemenkrans. Ook de nis van het beeld is vervaardigd door Charles Vos. Aan de bovenzijde is een kleine overhuiving met een gevleugeld engeltje aan weerszijden; aan de benedenzijde dragen engelen een banderol met het op schrift: allerzuiverste maagd, bescherm uw stad. Ook de met plantenbladeren aan de gevel bevestigde bloemvormen zijn van de hand van Charles Vos.

Zij omhullen elektrische lampjes, die het beeld iedere avond verlichten.  

 

Beeld 5 (foto5)

Hoek Kapoenstraat/Lenculenstraat: Maria bidt voor ons (1946).

Op de hoek van de Kapoenstraat en de Lenculenstraat bevindt zich een hardstenen Mariabeeldje van de beeldhouwer Stultiens (1946). Het stelt een biddende Maria voor, met gevouwen handen.

 

Beeld 6 (afwezig)

Lenculenstraat 21 – Maria ‘Zetel der Wijsheid’

Op de hoek van de Lenculenstraat 21 en de Verwerhoek moet een beeld gestaan hebben van Maria ‘Zetel der Wijsheid’, van de beeldhouwer Weerts. (Afwezig)

Beeld 7 (foto6)

Lenculenstraat 21 – “Onze Lieve Vrouw Sterre der Zee” (1947)

Deze plaquette van geglazuurd aardewerk, naar ontwerp van Charles Vos, werd in 1947 aangebracht aan de voorgevel van het voormalig RK Weeshuis, later het klooster van de Zusters Augustinessen van St. Monica, Lenculenstraat 21.

Het beeldt Maria af, staande op een banderol met het opschrift STELLA DUCE. Op haar linkerarm draagt zij haar Kind; haar geopende rechterhand raakt het zeil van het scheepje dat op de golven deint. Rechts van haar hoofd een weergave van de Onze Lieve Vrouwebasiliek. Links van haar hoofd de ster van de Bidweg.

 

Beeld 8 (Afwezig)

Lenculenstraat 33 – Madonna in stralenkrans (1946). In de voorgevel van het gebouw van de Toneelacademie bevindt zich een hardstenen nis, waarin een beeld stond van een Madonna in Stralenkrans, van de hand van Charles Vos (1946). Dit beeld is tegenwoordig vermist.

Beeld 9 (foto8)

Hoek Bouillonstraat / Sint-Servaasklooster – “Onze Lieve Vrouw, Heilige Moeder Gods” (1948)

Dit monument, gemaakt in Franse kalksteen door Charles Vos, werd opgericht in juli 1948, geplaatst in het plantsoen vóór het voormalig Militair Wachthuis, en daarna in eigendom overgedragen aan het kerkbestuur van de Sint-Servaaskerk.

Het Mariabeeld is een copie van het genadebeeld van de Sterre der Zee. Maria staat op de golven, terwijl de ster boven haar hoofd prijkt. Naast het beeld van Maria zijn twee reliëfs, met een biddend ouderpaar met kinderen. Geheel links een man en een vrouw met een rozenkrans in de handen, en twee zonen. Het rechter reliëf toont een man en een vrouw met een dochtertje en een zoontje. Tussen de figuren staat het van het linker naar het rechter reliëf doorlopend opschrift:

TOON DAT GIJ ONZE MOEDER ZIJT.

 

Beeld 10 (foto9)

Kapoenstraat 1 – “Onze Lieve Vrouw, Sterre der Zee, Koningin van de Vrede” (1947)

Aan de gevel van het pand Sint Jacobstraat 1 werd in 1947, in opdracht van Edmond Nyst, bewoner van het pand, een beeld van geglazuurd aardewerk aangebracht, vervaardigd door Jean Sondereyker, dat Maria voorstelt als Koningin van de Vrede.

In de rechterhand draagt Maria een lelie, in de linkerhand een duif. Op de voet van het beeld is de tekst aangebracht:

 “O.L.V. Sterre der Zee – Koningin van de vrede”.

 

 

Beeld 11 (foto10)

Hoek Vrijthof / Bredestraat – “Onze Lieve Vrouw van Smarten” (1946)

Een gevelbeeld in Maulbrunner zandsteen, van de hand van Charles Vos, aangebracht in 1946, aan de gevel tussen de panden Bredestraat 30A en 32. De bidweg-ster is in reliëf aangebracht aan de onderkant van het halfronde voetstukje van het beeld.

Op een halfrond voetstuk zit Maria met haar levenloze Zoon op haar schoot, naar het klassieke model van de Pieta.

Van deze voorstelling is een ontwerpschets bewaard gebleven, in de linkerbenedenhoek gesigneerd CHV (Charles Vos). Op deze ontwerpschets staan ook aan weerszijden van het tafereel twee lampen.

 

Beeld 12 (Afwezig)

Bredestraat 14 In de nis ter hoogte van de eerste verdieping van het hoekpand Bredestraat 14 en Heggenstraat bevond zich een Mariabeeldje naar ontwerp van Charles Vos (1946). Dit beeldje is verdwenen.

Beeld 13 (foto11)

Bredestraat 29

Aan de overkant, op de hoek van de Lantaarnstraat, hangt op de voorgevel van het huis nr. 29, hoekpand van de Lantaarnstraat, een klein beeldje van Marie met Kind, in kleur.

 

Beeld 14 (foto12)

Bredestraat 13, voormalig pand van de Limburgse Bedevaarten – Onze Lieve Vrouw van Lourdes

In 1858 verscheen de onbevlekte maagd Maria in de grot van Massabielle bij Lourdes aan Bernadette Soubirous. Sindsdien is Lourdes uitgegroeid tot het grootste mariale bedevaartsoord ter wereld.

Op de gevelsteen van het pand van de Limburgse Bedevaarten staat een afbeelding van Maria, met vóór haar een biddend meisje.
 

 

Beeld 15 (foto13)

Hoek Bredestraat/Onze Lieve Vrouweplein – “Onze Lieve Vrouw, Allerheiligst Hart van Maria” (1946)

Een gevelbeeld van hardsteen, aangebracht in 1946, maar niet getooid met de zespuntige bidweg-ster. Het beeld is in eigendom overgedragen aan het kerkbestuur van de Onze Lieve Vrouwekerk.

Maria, onder de titel “Onze Lieve Vrouw, Allerheiligst Hart van Maria”, staande ten voeten uit op een wolk, toont met beide handen haar met een doornenkroon omsloten hart.

 

Nao Bove

Bron: Régis De La Haye, Geschiedenis van de Bidweg, foto’s John Kerkhofs

 

Site: Centre Ceramique, Verhaal Gène Schoenmakers, Foto's John Kerkhofs en gevonden op Delcampe.

 Aonvaank