Vrijthof Maastricht

De Perroen

(Sjoenste plein vaan Mestreech)

De Perroen op het Vrijthof

Op de Vrijthofhoek bij de Grote Staat en Helmstraat stond een stenen schavot en bij dit schavot stonde de Perroen. De Perroen, een kolom op drie of vijf treden, rustend op drie leeuwen, dragend een pijnappel met kruisje, is het hoogheidsteken van het gezag van de Prins-Bisschop. Wat de Nederlandse leeuw voor ons land is, was de Perroen voor de staat Luik. Volgens Jhr. Charles Ruys de Beerenbroeck wiens proefschrift handelde over Het Strafrecht in het Oude Maastricht was de Perroen al in 1292 opgericht en werd in 1795 door de Franssen opgeruimd. In de tuin van de pastorie van St. Servaas ligt nog de stenen pijnappel. Toch mag de vraag gesteld worden, of de oorspronkelijke Perroen wel de Luikse Perroen geweest is. Dit Luikse souvereiniteitsteken zou men eerder verwachten bij de Onze Lieve Vrouwekerk, waar ook het Luikse gerecht zetelde. Het Vrijthof zou men eigenlijk de laatste plaats achten voor dit Luiks heraldisch symbool, want hier zitten we toch in het Brabantse hart der stad in de schaduw van St.Servaas. In een beschrijving van oude datum lezen we van ‘eenen colonnen van 15 voeten met eenen bol en den sleutel van St.Servaas met den dubbele arend’ (Schaepkens blz.314).  Als deze tekst betrouwbaar is stond daar een Perroen van St. Servaaskapittel, en terecht op het Vrijthof!

Toch was het naderhand echt een Luikse Perroen, ruim twintig jaar geleden in een moderne versie naar ontwerp van Jean Sondeijker heropgericht in het kader van de Luik-Maastrichtse vriendschap.

Brabant heeft nooit behoefte gehad aan zo’n symbool. Op het schavot bij het Luikse Perroen vonden terechtstellingen plaats van Luikse zijde, terwijl de veroordeelden van de Brabantse schepenkamer terechtgesteld werden ter plaatse van het latere Statenhuis.

Wanneer het stenen schavot opgericht is weten we niet. Het werd gesloopt in 1632, zodat de terechtstellingen van de slachtoffers van 1638 (verraad van Maastricht) wel op het Vrijthof plaats gevonden hebben, maar als dat jaartal klopt, niet op het schavot bij de Luikse Perroen. Het Bonnefantenmuseum bewaart een paneel van deze executies wel eens toegeschreven aan Jan Steen, maar van twijfelachtige topografie. We herkennen niets van het Vrijthof en het schavot is op dat schilderij een op houten balken getimmerd plateau.

Meer over de Perroen kunt u elders op deze site vinden. 

Nao Bove

Bron boekje ‘Ons Aller Vrijthof’ iov Maastrpoolcomité door Dr. Charles Thewissen Blz 11-12. Foto 1955-RHCL, schilderij via wikipedia

 Aonvaank