Wist Geer dat ?

(Toneelvereniging)

 

WIST JE DAT....

 

...  uit de gezelschap ‘De Vieftig Keigeleers’ de vereniging op 15 juli 1870 werd opgericht in een Café op de Blekerij. De Keigelclub organiseerde gezellige avonden voor hun leden, men speelde vooral in het Maastrichts. In de volksmond werden ze ‘de greune’ genoemd omdat ze groene cocardes (rond insigne) als herkenningsteken droegen. In 1883 wonnen een aantal leden van de 'de Vieftig Keigeleers' een eerste prijs in een door de 'Momus' uitgeschreven wedstrijd voor de Mastreechter Sociëteiten.  Meer over het ontstaan van deze vereniging kunt u lezen op de pagina '50 Keigeleers'

 

Gesterkt door het vertrouwen deden ze in december van datzelfde jaar mee aan een toneelwedstrijd van Concordia in Tongeren,  hier werd de vijfde plaats behaald. De leden van mening dat de naam niet paste bij een toneelvereniging. Op 28 augustus 1885 werd de naam dan ook veranderd in ‘Kunst en vermaak’.  In 1895 vierde ze hun eerste jubileum, voor hun 25 jarig bestaan gaven ze een mooie briefkaart uit met als voertaal Frans.

Naast een toneelafdeling hadden ze ook een eigen orkest. In 1922 bestond deze uit 18 personen met vooral snaarinstrumenten. Alhoewel Maastrichtse muziekgezelschappen over het algemeen niet lang bestonden waren deze wel belangrijk voor de ontwikkeling van het amateurtoneelgebeuren in Limburg.

Net zoals De Momus speelde men in stukken in de ‘moojertaol’. Echter in 1904 ging men van een ontspannende en sociale vaardigheid naar ‘Kunstuiting’ die een hogere inspanning en inzet vereiste. Men ging meedoen aan toneelwedstrijden, hierdoor moest men zich meer richten op Nederlandse stukken. 'Kunst en Vermaak' werd precies een eeuw na de oprichting opgeheven. Zoals zovele verenigingen in die tijd had ook de Toneelvereniging een eigen vaandel, vele jaren was deze zoek. Doortje Lucassen Textielrestauratie deed deze zoals Doortje zelf zegt  'Vondst in eigen gelederen'! Het vaandel van de Maastrichtse "TONEEL AFDEELING DER VEREENIGING KUNST EN VERMAAK MAASTRICHT 1870", leek spoorloos.. Ooit zag ik het schitterende vaandel in de depots van het Centre Céramique en wilde het nog wel eens nader bestuderen. RHC-HCL-medewerker Tim Sijbers was er, net als ik, ook naar op zoek vanwege zijn geplande onderzoek en inventarisatie van het over de vereniging aanwezige archiefmateriaal. Uiteindelijk bleek het pronkjuweel veilig en wel in het depot van het RHC te liggen (iets te goed weggelegd). "Kunst en Vermaak" was oorspronkelijk een onderafdeling van de Maastreechter Keigelvereiniging; het enthousiasme van de toneelafdeling groeide dermate dat het 'Keigelgedeelte' ondergesneeuwd raakte. In 1885 werd de naam op het vaandel verandeld / aangepast; het deel 'Keigelvereiniging' werd geschrapt. Het rijkbewerkte vaandel moet een kostbare aanschaf zijn geweest en ziet er, ondanks zijn datering van ca. 1875-1880, nog fantastisch uit. Hieronder de foto's die beschikbaar zijn gesteld door mevr. Doortje Lucassen, waarvoor mijn dank.

Bijschrift foto's door Mevr. Doortje Lucassen van Textielrestauratie: Foto 1. In een bepaalde belichting is de smaragdgroene kleur te zien. Foto 2. De kleur van een fluweelweefsel is moeilijk goed te vangen maar het vaandel is smaragdgroen. Foto3.Onderaan staat de naam van het atelier dat het vaandel vervaardigde: Leynen-Hougaerts Bruxelles et Peer.

‘Tooneel Afdeeling van de Mastreechter Keigelvereiniging’. (het latere Kunst en Vermaak). Groepsfoto rond 1880.

Het vaandel voor de naamsverandering. Foto:Doortje Lucassen Textielrestauratie/DBNL

Het bestuur tijden hun 25 jarig jubileum van links naar rechts: J.Willems, J.Phillippens, J.Reinders, J.Albert, president M.Bergers, secretaris J.Simons, L.Lahaye, E.Wikkering en L.Giddelo. Orkest 'Kunst en Vermaak'Staand van links naar rechts: L.Henkes, J.André, J.Leunissen, P.deJong, L.Marres(?), J.Stegehuis, B.Retrae, P.Reinaerts en Wesly(?). Zittend van links naar rechts: B.Loerkens, Korn, L.Franssen, E.Theunissen(dirigent), J.Huysmans en B.Pop.

Nao Bove

Bron: Tekst Blz 34, 38, 44 – 48 Toneel en Theater in Limburg door Harry Schillings, boekje Maastricht in Oude Ansichten deel 2 door JGJ Koreman, uitgegeven door Europese Bibliotheek te Zaltbommel. ISBN 90 288-3896-1 CIP foto’s ‘Kunst en Vermaak’ blz 32 b-c Toneel en Theater in Limburg door Harry Schillings , bestuur Blz 15, orkest Blz 59 boekje Maastricht in Oude Ansichten deel 2 door JGJ Koreman, uitgegeven door Europese Bibliotheek te Zaltbommel. ISBN 90 288-3896-1 CIP, Briefkaart Helletocht, Foto's vaandel Doortje Lucassen Textielrestauratie/DBNL.

Aonvaank