Wist Geer dat ?

(Sjeun Vege !)

WIST JE DAT....

... Sjeun vege estebleef ! Schoenen vegen alstublieft, foto Boschstraat. Vroeger als men te paard of gewoon vanaf de straat naar binnenging kon je hieraan je schoenen of laarzen afvegen.  Als je vaak door het centrum van oude steden loopt zie je zo'n uitsparing in de gevel regelmatig. Dus in Maastricht is het niet alleen 'kiek 'ns naor bove' maar nu ook kijk eens naar beneden, is wel beter voor je nekspieren!

Het type ‘schoenschraper met nis’ bestaat uit een nisje, dat op voethoogte in de gevel zit en waarvóór een horizontaal stukje ijzer is bevestigd. Dit type is in Nederland vrij zeldzaam, in de oudere wijken van Belgische steden daarentegen heeft welhaast ieder huis er een. Tegen vuile voeten in de gang helpt een schoenschraper naast de voordeur. Veel ingangen hadden zo'n simpel en doeltreffend hulpmiddel: een strook ijzer die zo aan de gevel bevestigd, is dat er voldoende ruimte is om je schoenen er overheen te halen. De modder valt er dan vanzelf af.

We hebben het dan dus duidelijk over de tijd van vóór de profielzolen, die van de echte leren zolen dus.
In de 19e eeuw werd heel wat van gietijzer gemaakt, dus ook wel schoenschrapers. Vóór een holte in de gevel werd dan zo'n plaat met het schraapijzer bevestigd, maar soms zijn de gietijzeren exemplaren nogal krap voor voor stevige schoenen of laarzen.

In het Nederlands heet het een voet(en)schraper. In het Frans luidt het gratte-pieds of, beeldrijker, décrottoir. (In het Engels is het een boot scraper, in het Spaans quita-barros en in het Portugees raspa-botas.)

Bron. Noviomagus,  Documentaire tekst Jean Penders, Bruzz 

Nao Bove

Aonvaank