Wist Geer dat ?

(Walmuur Maastricht)

 

WIST JE DAT....

 

...  De zogenaamde eerste middeleeuwse stadsmuur een lengte had van ruim twee kilometer (2400 meter). Hij volgde de westelijke oever van de Maas en omvatte van daaruit in een enge omklemming de woonkernen rondom de kerken van Onze Lieve Vrouw en Sint-Servaas, de markt met lakenhal en belfort, en de tussenliggende bebouwing. Zijn beloop is nog af te lezen uit oude straatnamen, zoals de Grote Gracht en de Kleine Gracht, uit verspreide, door latere bebouwing overwoekerde fragmenten, en grotere, aaneengesloten gedeelten, die ondanks een soms ingrijpende restauratie hun oorspronkelijk karakter hebben bewaard. Uit wat behouden bleef, blijkt, dat de eerste enceinte (ringmuur) uit inheemse kolenzandsteen in onregelmatig metselverband was opgetrokken en dat de weergang aan de stadszijde door pijlers in hetzelfde materiaal, verbonden door in mergelblokken uitgevoerde halfbogen, gedragen werd.

In het jaar 1229 had Maastricht toestemming gekregen van hertog Hendrik I van Brabant (een van de twee heren van Maastricht, samen met de prins-bisschop van Luik) om de bestaande aarden stadswal te vervangen door een stenen muur. Deze nieuwe omwalling telde dertien stadspoorten (inclusief de waterpoorten).

Nadat de tweede gemetselde enceinte ca.1380 in gebruik genomen was, behield de binnenste muur militaire betekenis als reservestelling, totdat na 1632 het zwaartepunt van de verdediging in het voorterrein van de stad kwam te liggen. Alleen de Maasmuur, die in de tweede ommuring werd opgenomen, bleef een onderdeel van het vestingstelsel. Hiervan werd het zuidelijk gedeelte, de Onze Lieve Vrouwewal met vijf doorgangen naar de kade, z.g. poternes, in 1905 op het laatste moment gered.

Voor het overige is een groot gedeelte van de eerste stadsmuur verdwenen; van de twaalf bekende torens bestaan nog slechts een toren aan het Lang Grachtje en de in 1911 gedeeltelijk vernieuwde Maaspunttoren nabij de Maas. De poortgebouwen, die intussen dienst hadden gedaan als gildehuis, gevangenis of bergplaats van bombarden en  donderkruit, werden in de 17de en 18de eeuw voor en na gesloopt, behalve de Helpoort. De Helpoort is de enige poort van deze verdedigingsgordel, die de tand des tijds heeft doorstaan.

foto's door John Kerkhofs

Nao Bove

Bron: Facebook Historia Traiecti ad Mosam, Blik op de Wereld. Foto's John Kerkhofs.

Aonvaank