Wist Geer dat ?

(Huizennamen en Gevelstenen)

 

WIST JE DAT....

 

... Wist u dat er in de achttiende eeuw huizen namen droegen en uithangborden hadden, waarom ?

 

Het gebruik om namen aan huizen te geven is heel oud. De meeste mensen hadden geen vaste achternaam zoals nu. Ook bestond er geen huisnummering en evenmin waren er etalages. Daarom was het nodig door middel van uithangborden bezoekers en klanten wegwijs te maken. Deze uithangborden verschenen aanvankelijk vr de gevel aan een paal. Omdat een zeer groot deel van de bevolking niet kon lezen werden ze vaak 'sprekend' gemaakt. Zo verwees bijvoorbeeld een ossenkop naar een slager. Aan de grootte en de uitvoering van het uithangbord kon men de welvaart van de bewoner aflezen. Het kwam voor dat de borden elkaar weldra vrijwel raakte. Het stadsbestuur bepaalde toen, dat ze aan de gevel moesten worden gehangen en slechts een bepaalde grootte mochten hebben. De verstening van de stad leidde ertoe dat vrijwel alle uithangborden werden vervangen door gevelstenen. Dit proces begint ongeveer in 1625 op gang te komen. Honderd jaar later bereikte het zijn hoogtepunt. Ruim duizend huisnamen zijn bekend en men neemt aan dat er in de achttiende eeuw  ongeveer zeshonderd op gevelstenen verschenen. Maastricht bezit een kostbaar `stenen' prentenboek: de vele, circa 425 gevelstenen zijn tekens van huis en haard die deze stad een pittoresk aanzien verlenen. De Maastrichtse gevelstenen vertellen verhalen van het dagelijks leven en wonen. Het waren persoonlijke herkenningstekens. Niettemin hebben zij dikwijls heel wat omzwervingen van pand naar pand gemaakt. Vaak werden ze herplaatst in gevels waarin zij van origine niet thuishoren. Huizen werden ook wel aangeduid met uithangborden. Soms hadden die betrekking op de nering. Zo'n uithangbord is nog te bewonderen in de Kleine Staat, zij het in kopie: Au Petit Saint Jean. De huisnummering in Maastricht werd tenslotte ingevoerd rond 1800, in de Franse tijd. Het was aanvankelijk een doorlopende nummering van alle huizen binnen de stadsmuren. In de loop van de 19e eeuw werd dat veranderd. Vanaf die tijd werden de huizen genummerd per straat.  Voor meer informatie over Gevelstenen kunt u elders terecht op deze site middels tegen LINK

Bron St. Historische Reeks Maastrichts Silhouet No.2 'De Vogelstruys' Blz 13.  Foto Fotocollectie GAM, 4987, Kleine Staat 16, Fotograaf Lahaye 1978 Bron HCL

Aonvaank