Opa Jam Vertlt

(Opa Jam verteld)

 

n van mijn 'onuitputtelijke' bronnen is Eugene Schoenmaeckers, Eugene of beter gezegd 'Opa Jam' is gezegend met een geweldige woordenschat. Die woordenschat kan hij ook nog eens op een humoristische wijze neerpennen, en als dat nog niet genoeg is, doet hij het ook nog eens in het Maastrichts, veelal voor de familie of met de Sinterklaas , maar ook steeds meer voor de buitenwereld. Voor mij als Mestreechter Steerke een eer om zijn verhaaltjes, versjes en verdere uitingen op mijn site te mogen vermelden. 

Bij het stoppen van de schitterende website Kengkee van Iwan en Silvio betekende dit helaas ook een einde van het publiceren van zijn verhaaltjes en versjes op het internet. Voor het MestreechterSteerke echter een aanwinst. Op deze pagina zult u dan ook zo nu en dan verhaaltjes en versjes vinden van Opa Jam. Zijn verhalen kunt u oa lezen op de site van Heugem Randwijck, kengkee (gelukkig nog steeds in de lucht) en op de Gedichtensite van Wigo, verder regelmatig in het parochieblaadje van Heugem 'De Baorebinder'.

Natuurlijk moet je af en toe ook iets verwijderen, maar niet getreurd de verhalen en gedichten van OpaJam van de afgelopen jaren kun je  downloaden of lezen in PDF file, eenvoudig klikken op 2013 / 2014 / 2015 / 2016 / 2017 en/of 2018.

 

Vl Leesplezeer!!

Boont en Strmechteg

Eve door de roete nao boete loere. Vendaog Zoondag is de Nederlandse brger via allerlei media gewaarsjouwd. Dr zouw strm op koms zien. Nein nein, neet de boonte mer es iech de waarsjouwing good begrepe  hb, ne strmechtege winderege en nate. Allerlei boete en in tente te hawwe eveneminte zien aofgelas.t Is oonderhand bijnao 12 oor in de mrge.

Nog altied nao boete loerend niks te merke vaan al t oonheil dat us is belaof. De blajer, allang neet mie aon de buim mer op de groond ligkend,  be-wege evels gaaroets neet. Luikes wandelend euver de kinderkpkes straotstein wel te verstoon-passere rsteg de vinster boe-achter iech nog altied staon te wachte op de strm.

Momint, iech huur via de radio,boe zjus t nuits begint dat de strm um veer oor us land bereik op de Wadde-eilande. De topografie sinds 60 jaor laanksem is mn geheuge- door wieneg gebruuk -  en wieneg oefening aon t minisjere, weet iech door vekantie en zoe, verdomp good boe die eilande ligke. Vl zand, nog mie water en oontlbare  veugel kinmerke ze. t Wejt dao altied en de beplanting gief aon in welke riechting dee wind wejt.. Dees kier riechting Zuid-Ooste. Laot mer koume. zouw iech zgke.

Veer zien jummers de einege in dit land die eder jaor de Boonte strm  mote oondergoon en dat ouch mt plezeer en alle middele die us ter besjikking stoon, eur en us door t lief laote goon. Evels de Govies-- es ze neet nuudeg zien bij t voetballe- goon aon de boonte strm veuraof. Neet um vervelende veurvalle te veurkoume. Zie mote de strm aofremme zoedat door versjllende snelhede, loker valle.. Hei in eus stad en drpe in de naoventrint, zien veer en veer allein -(mt de govies, dat wel-die dee strm enegzzins kinne bedwinge. Al doort dee drei daog!

t Opruime vaan alles wat dee strm in al zien hevegheid in straote, op pleine achterliet, oa glaas, sjijns neet vaan roete verdwijnt weer door t veurtbewege vaan stekke mt oonderaon ne dwersstek mt haore door zier hel wrkende en gewaardeerde luikes. Euverdaag en s nachs Gevolg door vrachwegelkes boe de rotzooi ingegoejd weurt. Zoene strm geit neet veurbij zoonder zne stempel op de stad achter te laote. Wakkert de wind  in de vreuge mrge weer aon: Hopla  t opruime herhaolt ziech..

Nog altied kiekend door dezelfde roet vraog iech miech aof boerum iech eigelek op dat natuurversjijnsel staon te wachte.

Nog zeve daog daan kump pas de ECHTE BOONTE STRM. Dee vaan vendaog dee wejt wel weer euver.

Dee strm boeste op veurhand vaan wts dat r drei daog zeker dore en drei daog brink, dee heer neet belaof mer gewoen euver us heen kump. Geneet mt vrun bove de riviere, mt MATE!.

HEI  ZGKE EN ZINGE ZE ; LAOT MER GOON  ZOONDER STRM IS T NIKS GEDOON!

Opajam

Foto's John Kerkhofs

AWWERWTS..? 

Kint geer uuch nog t tillefoonapparaat rappelere mt drejsjijf? De awwere oonder us- wee me dao-oonder ouch versteit- zeker. Hoorn vaan dn haok pakke en juh. Oonder de drejbare sjijf stoonte nommers vaan nl tot en mt de nege. Dne wiesvinger in t gaat vaan de sjijf duie vaan de nul. Daan de sjijf drejje riechting t ierste nommer vaan t totale nommer vaan toen- zoen 4 nommers. Op die plek de sjijf loslaote en gedldeg wachte tot de sjijf otomatisch- jeh zeker, otomatisch- trkdreide nao de nul. En dat herhaole tot alle nommers aon de beurt waore gewees. Wiste t tillefoonnommer neet kste altied nog via e verkortnommer de PTT belle um dat op te vraoge. N ganse etaasj in e gebouw gebouw vol vruntelijke, miestal vrouweleke  Waarmee kan ik u helpe?, tillefonistes die daan perbeerde dch wijer te helpe.

En noe in 2019 en al wied daoveur.

Es me wlt belle sjaart me nao de binnetes vaan t  jeske, in n tes vaan t euverhumme, of wie de dames in hun kalbeske. Ze sjnappe e rechhokeg apparaat dat zch dao-in bevindt. Ouch dat hoof noe ouch al neet mie en loupe ze al demt in hun han um te veurkoume dat ze, es ze soms gebeld weure, te laot zien mt oppakke.. Oh nein wach, oppakke doge veer in euzen tied. Dn haok oppakke. Allewijl loere ze op e sjermke, zien aon t nommer wat dao-op steit wee t is, duie op e knupke en hopsakee dr kin gepraot weure of geleze.. Hng eus ap-paraat thoes in de gaank aon de moer of stoond op e tillefoontfelke neve de roukstool, daan rinkelde dee door t hiel hoes. Weurste gewins aon dn digitaoale, klink e geweldeg meziekske door de Groete staat, theaterzaol, winkel of bibliotheek. t Kin allemaol.

Noe belle ze (tillefonere) vaanaof eder plek. Oet eder ruimte in hoes. Vaanof t toilt kin ouch mer in de mieste gevalle ligk de tes daan neet direk binne handbereik. Vaanoet t vleegmasjien, dn oto of fietsentere  Evels vaanoet de lste drei meugelekhede is t gezeen vaanoet de veilegheid in t verkier ten STRENGSTE verboje te belle(tillefonere). Dit op straffe vaan n flinke boete!

Dat apparaat boe iech t heibove euverhad, boeste OUCH mt kins belle, heet nog vl mie meugelekhede en ht daan ouch SMARTPHONE

Biste in gesprek en kinste neet op ne naom koume of n gebrtenis, num mer op, sjnap minstens eine of twie, of drei, in t gezlsjap nao dat apparaat- ligk toch op al t bijzttfelke veur zn neus neve zn/hr tas koffie en gief nao get gesjravel mt zn vinger euver t sjermke,t antwoord! Jao klop, dee of dat bedoelde iech.! Zeet daan de vertller.

Allemaol geweldeg. De techniek is alom aonwezeg.

Mer veer awwere- boe iech ouch touw behuur- zien dat allemaol in verwoondering aon.Veur us is dat hielemaol neet geweldeg. Veer wlle dat allemaol wel kinne mer t korte termijngeheuge veurkump dat. Este de jonger generatie bezeg zuus in TGV-vaart mt de dom links en de dom rechs euver dat sjermke  manuvrere um e meelke-zoe ht dat- e mailke- zoe sjrijf me dat- oftewel beriechske in awwerwts taol-gebruuk, versjikke mooste es awwere constatere:

GEEF MIECH MER T AWWERWTS COMMUNICERE MT DN AWWERWTSE TILLEFOON BOESTE ALLEIN MER MT KINS BELLE,ZOONDER AL DEE POESPAS.

EN VEUR AL T AANDERE ;

OCH SJAOMP UUCH NEET VRAOG T AON E LID VAAN DE JONGER GENERATIE!!

Oeteindelek hbbe VEER ze op dees wereld gezat.

 OPAJAM

Foto ouderwetse telefoon Jimmy's Blog. Foto moderne telefoon Freepic.
 

ne REGE vaan Linte

 t Waor weer zoe wied. 26 Aprl had de nejeers die eder jaor de lintsjes aonein nejd en de medaaljes aon de oonderkant drop vaszt draon. E spengske aon de bovekant veur bevesteging en klaor is Sjeng - bove de Moerdijk Kees - veur op versjellende boorskaste en revers bevesteg te weure.t Gevolg vaan de Brgemeisterse en/of brgervajer weurd veurgerije op de plek boe t moment surprme moot plaots vinde. Op t kriege vaan zoen werkstk vaan de keuninkleke nejjeers maag de betrokkene niks wete. Dao heers n embargo op, zoe wie dat ht. t Moot n verrassing blieve. De luikes die t hoes vaan de fiesteling bevolke, collegas, femilie en vrun hbben t euver t aofspreke um same op vakantie te goon of e buurtfies organisere of mt de kinder rgens nao touw te goon. De fiesteling deit oonwetend vaan wat hm of hr te wachte steit mt aon de gesprekken dao-euver. Sterker nog, ouch zie weite wel get. En dat soort taferele speule zch ouch aof in gemeinsjaps-hoezer, op kentoere, in wrkplaotse en pastories en parochie-hoezer..Die lste plekke get minder allewijl.

Lui die liever neet zoen uuting vaan waardering op hun revers/boors gespank wlle hbbe - die sjijne dr ouch te zien - die laote zch liever door de minse boe ze zch veur inztte, op de boors kloppe. Of die vinde e sjouwerklpke mie es geng! Door de ervaringsdes-kundegen,  zal iech mer zgke.  Neetemin (raar woord in dat ver-band) Alles heibove besjreve is dik en dik verdeend. Este de dne vrijen tied inzts of tied maaks veur de aander dee/die bs e bitsje of e bitsje vl hlp kin gebruuke is waardering op wat veur meneer op zn plaots. Euver t algemein ouch nog  zoonder geldeleke vergoojing. Mien ervaring waor dkser es iech get veur ne naober of wee ouch had gedoon dat de vraog woort gestld; en jong wat krijgste vaan mch ? Dat vroog me neet allein oet fatsoen. Nein, ze meinden t. Es iech e bedrief moosde belle daoveur kosde t mch ouch cent!

Nouw, Hier of Mevrouw, en dat is noe zjus ein vaan de reie dat iech uuch bin koume helpe.! Helpe hoof neet altied cent te koste. Mien antwoord op die vraog is altied;  OCH GEF MER N TUBE ASPERIENE TEGE DE KOPPIJN!! En es geer tevreie zeet euver mne inzat volsteit e sjouwerklpke. Zoe eint dat Ziene/Hre Majesteit gief aon de oontvenger vaan de Willemsorde veur heldhafteg optreie. Zoe-eint, boevaan de oontvenger bekans  vaan door zn kneje  zak... of de sjouwer oet de koomp vluig. Dat blij iech mch rappelere . Dat allein al gief mch e good geveul en zeker te wete ederein dee get euver heet veur de aander.

In de polletiek kriege ze ouch zoe lintsje gewoen umdat veer ze hbbe gekoze um t werk te doen boe zie veur gekoze hbbe mer dat allein kinne/mage doen es veer ze keze um dat te doen en boe ze veur betaold weure..Gek he.

Alle oontvengers  ne GROETE MERCIE veur dat, boerveur geer dat lintsje verdeend hb en zoonder eur verdeenste kin meineg evenemint of vereineging neet drejje en stoon hiel vl luikes in de kaw umdat hun zrg neet kin weure gedeild. Draag t mt gruusegheid! 

Groete linte zien dr ouch mer die weure weer bij n aander gelegenheid verstrek en daan veur  ederein..

 Opajam

11 Lintjes werden dit jaar vergeven in Maastricht,

Lid in de Orde van Oranje Nassau: de heer W.H. van Gelooven, de heer J. Geurts, mevrouw A.L.P. Kusters-Rings, mevrouw G.H.G. Leers-Poelmans, de heer M.T.A. Moers, de heer J.T.M. Muijtjens, de heer A.L.J. Nilsen en de heer F.L.M. Rademakers.

Ridder in de Orde van Oranje Nassau: mevrouw A.M.G.J. Carati-Muller en de heer F.S. Tsang

Officier in de Orde van Oranje Nassau: de heer T.J.F. Thuis

Allen van harte perficia, voor de rest uitgegeven lintjes in Limburg kunt u de site van L1 bezoeken.

Foto's ANP

 

Eus Mooswijfke.

Door t jaor steit ze oppe Mert dao rsteg te stoon

Zuut doezende luikes oonderlangs hr, veurbij goon

Achter hre rgk oontsteit ne rijaloet

Aon hr veu zat zch n ma mt hre poet

 

In hunne moond frittekes en roontelum de sajs

Boe dat nog mie zaot,och dat zien mer details

Mam, iech krijg die frikkendel neet hielemaol op

Zag de stum, oet de moond vaan de poet, gans volgeprop

 

Mam boog zch opzij; goej mer achter dch jong in t water.

Dat drf iech neet, daan gief die vrouw  mch n optater

Biste gek, die mevrouw is vaan stein, kin zch neet vereure.

Goej noe mer debij, veeg de munneke aof en stop mt zeure

 

DIE MEVROUW is in Mestreech bekind es eus MOOSWIEF

Steit al jaore en jaore oppe Mert, oonberiekbaar en passief

Totdat t Vastelaovend is. Daan haange ze hr aon e tuike

De Vriethof is daan hr plaots mt euverziech, dat vruike

 

De patrones vaan Vastelaovend  vierende Mestreechtenere

Loert vaan oet de huugte op hun neer en deit dat al te gere

Is zellevers geadopteerd door de Mooswijfkes vaan St.Pieter

Dus blijf vaan hr aof, aanders geve die dch op dne mieter

 

Ze heet zch eindelek  in t nui mage steke nao al die jaore

En neet  umdat VELDEKE KRINK MESTREECH geit verjaore

Mer zoe, mt reste vaan mayonais,curry, sajze en unne

Ks  ech neet mie zoe veurgoon, um de Vastelaovend te runne

 

Patrones vaan de Vastelaovend,blijf zrge veur vievelevink

Zoe wie Veldeke es sjrijver doog en noe ziene Mestreechter krink

Blijf zrg drage veur Mestreech mt zien eige cultuur

En neet es karikatuur vaan wie t waor,mer ech en puur

 

Daank MOOSWIJFKE en blijf nog hiel lang in eus midde stoon

Zoedat veer blievend tege dch op kinne kieke en neet allein es veer oonderlangs dch goon!

 

opajam

 

t Vreugjaor en VASTELAOVEND

Het Lenteweer komt er nu echt aan en met wat geluk blijft het ook zonnig!  

t Veurjaorsweer is noe ech oonderweeg en mt get gelk blijf dat ouch zoe!  Bovestaond is e citaat oet de regionale gezt dus gein reie um dao-aon te twiefele. Umdat t, begriepelekerwijs in,  t ABN is gesjreve hb iech de vrijheid genome t in t Mestreechs dialek euver te neume. Veur t geval dr luikes zien die t ABN neet mechteg zien.

Aajd brger vaan Mestreech Jhr.Mr. W. Michiels vaan Kesseniech spraok de volgende wrd in zien  inleiding vaan t  programma vaan de Vastelaovendfieste 1947 : Niks liekend veur eus stad mt hr iewenaw tradities zoe natuurlek es tot ze ziecht naoderend vreugjaor lsteg veult en de lste restante vaan ies, snie en kaw mt mntere meziek en boont spek-takel verdreif! (einde citaat)

En wat zeen iech vemrge wie iech de veugelkes in miene ope volire  -dn hoof-  te ete gaof? Zjus de snieklkskes stoon in bleuj. De ierste kemissiejonges/meitskes die t vreugjaor aonkondege. Dao veulste dch ech lsteg bij Wat de brger dus in 1947 tege de Mestreechtenere zag is nog altied woer. Este evels de gezt moos geluive. En wee deit dat neet?

Weer of gei weer (dat lsdte kint gaaroets neet evels is t altied weer, weer.) de jolijt in dees periood ister altied en eder jaor weer obbenuits joleit. In Mestreech zeukde ze in de nao-oorlogse jaore nao n koddege personificatie vaan n Mestreechse greunte vrouw. Jeh, dao hoofde ze toen neet lang nao te zeuke. t MOOSWIEF (Koolwijf) waor gebore. Direk nao t insjete vaan de Vastelaovend op Zoondagmrge, weurt ze gepresenteerd es DE patrones vaan de Carnaval, hoeg bove de fiestende Vastelaovendvierders vaan Mestreech. Ze hingk dao daan te haange aon ne metershoege paol. Neet veur straf, absoluut neet, mer dat is de einegste plek boe ze tijdens de drei daog  good euverziech heet en hlt. En dit jaor nog wel mt e nui kldsje. Door t jaor staond op de Mert, is ze vaan oonderop volgesmeerd mt etensreste. Aofgeknawwelde frikkandelle en kroktte, maionaise, fritte, zoervleis, pindasajs, curry, unnee.z.w, e.z.w.

Zoe ks ze ech neet mie de straot op. En Minkelers kraog de loch euver ziech es dat get lang in hr votebekske bleef ligke.

Dus op drei Miert 2019 lp de patrones vaan t Vastelaovendfiesvierend volk vaan Mestreech neet euver de catwalk .. (dit is Ingels veur KATWANDELplaots.????of zoeget) mer hingk ze ocherm - aon e tuike aon ne paol oppe Vriethof, zoe-es ieder hei besjreve.

Nog eve trk nao vreuger jaore. Toe veel dt Geztsje t BATTERFKE op de deurmatte in Mestreech. Iech kin uuch de aonhef in dat geztsje neet oonthawwe;

----------------------------------------------------------------------------------

                                    T BATTERFKE

                                      OETGEGEVE

     met t doel verscheiers hunnen doupzegel te liegte.

                        Redactie : t Hoes met alle sleutels

   Klaogers weurt geadviseerd op ne blauwe stein te pi -plasse

        Motto;  Wie de schoen past trekke hem aan.

GARTIS Verzekering:Bij verluus vaan t hart,pijn aon dene vinger of eekster-oug.

Citate oet t book: HET CARNAVALSBOEK VAN NEDERLAND

Oetgegeve in 1950. Sjrijver   ; D.J v/d VEN

OPAJAM

Foto's John Kerkhofs, de Tempeleers en Spreadshirt.net
 

Relativere es oonderdeil vaan alles.in dit leve

Vemrge laos iech in de sportkatern vaan de gezt dat  de weledelgestrengevoetballer Ronaldo 18 milioen euros boete had gekrege veur belasting fraude. Gistere zaog iech de voetballer niks mie en neet minder- wie heer aonkaom in zne bolide mt zien vrouw bij de rechbaank rgens in Spanje. Fotocameras stoonte al gereid um e.e.a. vas te lgke. Videocameras zoemde en flitslampen bezrgde mch zelfs thoes veur t t.v.-sjerm  zwarte vlekke veur mien ouge. Ziene excelentie de voetballer Ronaldo had ne zoonebrl op um aon dat geflits weerstand te kinne beje. Koste, oonbekind. Es iech dao noe cynisch euver sjrijf zouw iech daan zjeloes zien. Of Heer heet t daan toch mer gefiks. Heer is mt zien voetbaltalent toedertied opgevalle door te prestere op t voetbalveld. Iech veel hoegoet op in miene jg door mn huiftalent. De huive laoge oonder t huive op de groond. Eine daovaan moosde door te sjare mt dne wiesvinger,  riechting gemaak kuilke weure gesjaard. De intentie waor die huif IN t kuilke te doen valle netuurlek. Iech waor dao hiel good in. Dr woort gei geld mt verdeend, allein mer huive die in t kuilke laoge en naomsbekindheid oonder dn vrundsjes en vriendinnekes. Speul mer neet tege dee aanders biste binne de kortste kiere dn huive kwiet.

Es Pa in deen tied n gooj baon had mochste wel ns glaze, prachtege, vlkleurege knikkers aonsjaffe. Zelf winne waor t summum. Iech hb in mien huifcarrire noets knikkers hove te koupe mer netuurlek wel dks gewonne. Die doog iech daan in ne speciaole bugel, door Mam zellevers gemaak! t Is nostalgie vaan de bovenste plaank. Evels veur miech umdat oonder etenstied mn wins vaan de veurgaonde middag aon mien breurs en zusters ks laote zien. De nudege kompleminte waore daan mien deil. Die vaan de oonderste plaank hadde allein mer sjagrein. Ze hadde nog zjus geng euver um de volgende daag de strijd veur de aonvlling  aon te goon.

Tot zoewied mien sportief talent. Noe Ronaldo. Voetballe doge veer ouch. Ne blauwe Maondag waor Kimbria mien club. Bin neet opgevalle sjijns. Hb aandere belevenisse mtgemaak. Leuke en minder leuke. Wee neet? Mer boerum moot ne voetballer, ne tennisser en  num mer op, in verhajding zoen oonnummeleke hoeg bedrage kriege. Neet verdene mer kriege. Es zie kraoge wat ze zouwe verdeende um te kriege, hadde ze toch ouch e prachteg leve. Geit t in eus bestoon dao noe neet um. Alles kinne betaole en avventouw ouch kinne genete vaan t verdeende geld! Estie groet verdeners zich noe ns bejein goejde en tegeliek hun portemennee trokke waor binne korte tied de ergste hoonger oet de wereld. En jao, ze presentere us sjoen sportwedstrijde en dao moot vl veur gedoon weure ouch in hun priv leve. Absoluut woer. Mer es ne voetballer- neet allemaol netuurlek- zoonder mokke 18 Millioen Euros boete betaold daan ister toch get good mis in de beloening veur dat soort prestaties.

Tom Dumoulin verwoordde dat magneprachteg in mien wrd;  Heer voond t mer euverdreve wat oppe Mert in Mestreech en wied daoboete  hm euverkaom umdat heer noe einmaol helder en verstendiger fietste es al die aandere  Relativere ht dat geluif iech. Chapeau .Noe die aandere nog!

Opajam.

NOE HUUR IECH ZJUS VAAN Dhr.Kuit op tillevisie dat 90 MILIOEN weurt betaold veur ne VOETBALLER. Jao mer zeet heet debij ; Dat bedraag is netuurlek neet allein veur de voetballer.90 Milioen.. Zjusses MAAAAria..Oongelfelek! En iech mer knikkere. Tije veraandere!

Naor Bove
Eugene heeft ook een boek uitgebracht getiteld 'De Kaafmouze'.

Beschrijving

Eugne Schoenmaeckers (1937) schrijft al jaren met veel passie in 't Mestreechs. Voor de familiekring, maar ook voor www.kengkee.nl en voor de Baorebinder, het huis-aan-huis blad van Heugem.
Zijn geuzennaam dankt hij aan kleindochter Fleur, die de naam Opa Gne niet kon uitspreken, en er Opajam van brouwde.
Deze bundel bevat 60 eerder gepubliceerde columns, verhaaltjes en gedichtjes.
Een lang gekoesterde wens, om de liefde voor de Maastrichtse taal te delen met zoveel mogelijk lezers, gaat met dit boekje in vervulling.

Boe zeet me kaafmouze tege verleef praote?
Boe kin d'n eine met d'n aander 't bste euverweeg?
Boe dach geer stoont mien weeg?
Netuurlek... in eus sjoen stad Mestreech!

te bestellen via de site van Mijn Bestseller.

Naor Bove

HeugemRandwijck Nieuwsrubriek                    Kengkee                    Gedichtensite Wigo

eine terk