Wist Geer dat ?

(Reis naar Afghanistan in een Fordje)

 

WIST JE DAT....

 

...  Theo Regout en Alphons Hustinx een reis met een fordje hebben gemaakt van Maastricht naar Afghanistan?

 

Het is een koude dag in Januari  1932 als twee studievrienden, de jonge juristen Alphons Hustinx (1900-1972) en Theo Regout (1900-1988), besluiten om naar het Midden-Oosten te reizen. Het tweetal behoort tot de upper class. Hustinx is de zoon van de directeur van Twentsche Bank in Maastricht  en de vader van Regout saat aan het hoofd van de gelijknamige Maastrichtse aardewerkfabriek.

Losbollen:

Hustinx, die later beroemd zou worden met zijn kleurenfoto’s en films over onder andere de Tweede Wereldoorlog, schreef in zijn tijd over zijn reisplannen: “ Was het de koude winterdag, die ons naar het land van de zon deed verlangen?  Was het de exotische gevoelswaarde die in de woorden Perzië en Afghanistan schuilt? Wij weten het niet, maar vanaf die dag stond het bij ons vast dat Afghanistan ons doel zou zijn. “  Het duo wilde naar de hoofdstad Kabul en had daarvoor een route uitgestippeld via Egypte, Jordanië, Palestina, Syrië, Perzië en Afghanistan. De beide Limburgers maakten film- en fotomateriaal van hun reis. Hustinx zou daarmee een verslag publiceren in De Telegraaf en Regout zou een film maken die later onder de titel Van Maastricht naar het verre Afghanistan is uitgebracht.

Waren Hustinx en Regout een stel losbollen, die zonder enige voorbereiding het avontuur zochten?  Hustinx ‘ neef Lodewijk Imkamp – die in zijn monumentale huis in Roermond de erfenis van Hustinx bestiert – weet wel beter: “ Mijn oom bereidde zich nauwgezet voor . Hij volgde een cursus Arabisch en leerde Hiëroglyfen lezen. Het cursusmateriaal van het oudheidkundig Instituut in Leiden heb ik nog. Bovendien maakte hij voorafgaand aan de reis een lijst van onderdelen van de Ford cabrio die ze reden, met de bestelnummers van die onderdelen. Voor als er onderweg iets kapot ging en een onderdeel besteld moest worden. “ 

Pechgevallen:

De beide avonturiers zouden echter niet met onoverkomelijke pechgevallen te kampen krijgen. Wel lagen er de nodige problemen te wachten bij de diverse grensovergangen. Het duo had van  ministerie van Buitenlandse  Zaken papieren reispapieren en diplomatieke post voor de Nederlandse zaakgelastigde Van Buttingha-Wichers in Teheran meegekregen. Diplomatieke aanbevelingsbrieven moesten grenspalen voor hen openen. “ Bij de grens van Afghanistan moesten ze de kofferbak openmaken. De blikken met onbelichte film moesten ook open, want de douaniers wilden kijken wat erin zat. Met kunst en vliegwerk moest m’n oom hun duidelijk maken dat de filmblikken niet open konden, omdat dan de film waardeloos zou worden. Zoals ik heb begrepen, is niet lang daarna de reis naar Kabul ook afgebroken. De lokale beambten konden papieren die de twee reizigers bij zich hadden niet lezen.”

 

Afgeblazen:

In het boek ‘ Voorbije reizen’ foto’s van Alphons Hustinx van Louis Zweers (2002, Walburg Pers)  voegt de auteur daar nog aan toe dat het tweetal ‘ besloot vanwege de vijandige sfeer , erbarmelijke slechte wegen en gewapende bandieten in deze streken Afghanistan te verlaten’.  De reis naar Kabul wordt hoe dan ook afgeblazen, verder dan Herat komt het duo niet. En het verblijf daar was geen onverdeeld genoegen. “ Herat is een dorp met getulbande mannen en verder niets. De vrouwen zijn nog zwaarder gesluierd dan in Perzië en vertonen zich niet in het openbaar.  Men is in Herat aan het uiteinde der wereld en een mooier verbanningsoord zou men niet kunnen bedenken.”  Zweers schrijft dat op het moment in Herat tyfus en cholera heersten. Hustinx en Regout hadden er een ontmoeting  met de militair gouverneur. Die vroeg wat ze kwamen doen  en waar ze heen gingen. De achterdocht droop ervan af. Ze moesten hun pasfoto’s afgeven en het scheelde niet veel of ze moesten hun vingerafdrukken geven. Hustinx schrijft over ‘ de verpersoonlijking van wantrouwen’. Imkamp koestert de herinneringen aan zijn oom, die als hij in Nederland was, lezingen en diavoorstellingen gaf door heet het land. Ook in familiekring kon hij over zijn reizen smakelijk vertellen.

 

Onvermoeibaar:

“ Wij hingen aan zijn lippen. Het was een heel bijzondere man. Ook als hij niet in een ver land was, reisde hij kriskras door heel het land om lezingen te geven over zijn reizen, met diavoorstellingen. Daar kreeg hij dan 75 gulden voor. Die man was onvermoeibaar.”

Tien blikken met films en liefst 20.000 dia’s liet Hustinx na aan zijn neef. Hij reisde naar Zuid Amerika, Afrika en Nederlands-Indië. Roermondenaar Imkamp schreef al vier boeken over het    iconische fotowerk dat zijn oom afleverde tijdens de Tweede Wereldoorlog en is nu bezig aan een boek over de Afghanistan-reis. Naast foto’s en films liet Hustinx aan zijn neef ook veelvuldig afgestempelde paspoorten na, minutieus beschreven dagboeken, krantenknipsels met recensies over zijn lezingen en vele tientallen visitekaartjes. Lodewijk Imkap: “ Mijn oom bewoog zich in de kringen die hij van huis uit gewend was. Daar hield hij een internationaal netwerk aan over waarmee hij uitgebreid correspondeerde. De laatste jaren komt er steeds meer waardering voor zijn documentaire fotografie.” 

Foto boven januari 1932 Theo Regout (links) en Alphons Hustinx staan in Maastricht in de startblokken voor hun reis naar Afghanistan

Foto beneden Regout en Hustinx maken een tussenstop in Bagdad.

Nao Bove

Bron: verhaal en foto's De Limburger, maandag 11-07-2016 door Hans Straus.

Aonvaank