Wist Geer dat ?

(Waterfees 1938)

 

WIST JE DAT....

 

... Maastricht een Waterfeest hield in 1938 !

Nav het regeringsjubileum van Koninging Wilhelmina hielden veel steden festiviteiten, Rotterdam maar ook Maastricht hielden in 1938 een 'Waterfeest', zegmaar een processie op de Maas. Het onderwerp was de Europese geschiedenis, de hele geschiedenis trok voorbij aan de duizenden belangstellenden, die op de oevers stonden. De regie was van Charles Thewissen een Maastrichtenaar die waarde hechtte aan de mening en gevoelens van iedereen, hij vond iedereen belangrijk genoeg om hem of haar voor zijn inzichten te winnen. En deze inzichten hielden vrijwel steeds verband met het wel en wee van zijn geboortestad Maastricht. Op zich is op enkele foto's en een artikel na in het 'oud Nederlands' geschreven van de Limburger Koerier uit 1938 niet veel te vinden over dit historisch gebeuren op de Maas.

Limburger Koerier vrijdag 9 september 1938

Een regisseur klopt op zijn borst.

De mopperaars hadden gelijk – Nieuwe plannen voor het Waterfeest van Zondag

‘De tienduizenden langs de Maas, die Dinsdag het Waterfeest kwamen zien, hebben gelijk gehad toen ze begonnen te mopperen. Mag een regisseur niet op zijn borst kloppen en zeggen, dat hij zich vergist heeft bij het samenstelen van den stoet, dat hij zich verrekend heeft bij het berekenen van den af te leggen afstand, en komt het niet bijna  altijd voor, dat een regisseur zich op een of meerdere punten moet herzien nadat hij een première heeft opgediend’.

Dit is een bekentenis van drs. Charles Thewissen, dien we Woensdagavond aantroffen, en die ons een en ander vertelde omtrent de wijzigingen, die hij zich voor a.s. Zondag had voorgenomen, wanneer voor de tweede maal het Waterfeest op de Maas onder zijn regie zal plaats vinden. Hij is zich er wel van bewust, de bekwame regisseur  van verscheidene grootsche optochten in de stad Maastricht gedurende de laatste jaren dat bij ’t verloop van ’t waterfeest niet zoo gegaan is als hij bij zijn berekeningen had voorzien. Een optocht is een ander ding dan een stoet op het water. Men moet rekening houden met het tempo, waarin het geval zich voltrekken kan. Men maakt gemakkelijk een verkeerde berekening in den bepalen van den afstand, den tijd die noodig is voor afvaart en keeren enz.

Drs. Charles Thewissen vertelt dan van andere ondernemingen die tienduizenden vreemdelingen naar Maastricht trokken en waarmee Maastricht ouden roem herwon. Hij denkt aan de eerste ongeorganiseerde Carnavalsoptochten, hij denkt aan de groote Heiligdomsvaart en aan de Missiefeesten. Dat waren optochten, waarin duizenden meeliepen, en die steeds klopten als een bus. ‘D’r zit aan al deze ondernemingen deze aantrekkelijke kant, die telkens weer moed en plezier geeft, aan iets nieuws te beginnen’. Vertelt de regisseur. ‘En dat is de aardige geest onder al de menschen, die zich graag beschikbaar stellen voor medewerking. Je vindt altijd weer dezelfden bereid. Ze komen naar vergaderingen, ze maken geen aanmerking  in den vorm van: waarom moeten wij nu dit: en waarom moet die en die nu dat voorstellen.

Ze doen spontaan mee: denk maar eens aan de groep die dhr. Rosier, — ik bedoel de Witte, — altijd weer weet op te trommelen. Dat is liefhebberij..." Wij, die onderdehand al heel wat optochten ontworpen en geregisseerd door Charles Thewissen door Maastricht hebben zien trekken, optochten, die steeds een eclatant succes boekten, en die duizenden en nog eens duizenden uit heel de provincie naar de hoofd stad trokken, hadden evenmin als de vele ontevredenen langs den waterkant begrepen, waar bij gelegenheid van het waterfeest de fouten lagen, die een vlot verloop in den  weg stonden.

„Het was mijn schuld" zegt de regisseur. „Ik heb al dat ongeduld veroorzaakt, En niet bij het publiek alleen, ook bij de honderden medewerkers, die maar stonden te wachten, totdat er eindelijk vertrokken werd.  Het gold hier een kwestie van opvatting. Ik was van meening, dat men de verschillende nummers, allen een beeld gevend uit een bepaalde periode der geschiedenis, uit elkaar moest houden, omdat dan elk der schepen het best tot zijn recht zou komen. Als de eerste groep uit het gezicht verdwenen was, liet ik de tweede los.

Ik had me vergist, in den tijdsduur van varen vanaf de Bleekerij tot aan de oude brug, waar gekeerd moest worden. De afstand was grooter dan ik gedacht had. Maar bepaal dat maar eens zoo op het oog. Als het een optocht gold, die trekken moest van het Emmaplein tot Wijk, en vanaf het station tot op de markt, zou ik het wel op de minuut afweten. Men moet niet vergeten, dat deze onderneming op 'het water ook voor mij geheel nieuw was, en dat zich dus verrassingen konden voordoen, waarmee van te voren nu eenmaal geen rekening te houden was. Die verrassingen zijn er gekomen, en ik ben blij, dat er Zondag bij den tweeden keer, dat het waterfeest gehouden wordt gelegenheid is de gemaakte fouten te herstellen. „Weet u, dat er Dinsdag heel wat menschen zijn weggeloopen, omdat het zoo verschrikkelijk lang duurde?" vroegen we dhr.Thewissen. „Dat weet ik, en dat is jammer, want de kleurigste en mooiste groepen kwamen het laatst, en die konden naar mijn meening ge makkelijk wedijveren met die uit het Rotterdamsche waterfeest, waarover onze Koningin zelf met zooveel waardeering gesproken heeft. Het zou daarom te wenschen zijn dat de teleurgestelden van Dinsdag op Zondag nog eens terug kwamen. Zij zullen er geen spijt van hebben. En voor de vreemdelingen, die op Kermis Zondag van buiten naar Maastricht komen, zal het een attractie zijn om nooit te vergeten."

„Wat zijn voor Zondag Uw gewijzigde plannen" is onze volgende vraag.

„Ik had gedacht, zooals ik al zeide, dat het een rommeligen indruk maken zou, en het overzicht zeer zou schaden, wanneer we de heele stoet ineens loslieten. Nu ik inzie, dat dit een vergissing mijnerzijds geweest is, zullen we de zaak Zondag een vlotter verloop doen hebben. U hebt het zelf kunnen zien Dinsdag, hoe het tegendeel zeer schilderachtig aandeed, toen aan het keerpunt bij de brug verschillende groepen vlak bij elkaar te zien waren. Zoo zullen we het Zondag met den geheelen stoet doen. Korter aaneensluiten. De voorstellingen zijn duidelijk genoeg,  om bij de toeschouwers, als zij voorzien zijn van een programmaboekje met den uitleg, geen verwarring te weeg te brengen." We vestigen nog eens de aandacht van den regisseur op de fout, die we ook Dinsdag al hebben gesignaleerd bij het geven van een beschrijving van de verschillende groepen, de fout n.l. van de aanwezigheid van niet gecostumeerden op de booten. Dat maakte een ontsierenden indruk. ..Daar zal Zondag ernstig voor gewaakt worden. We zullen het den schippers en hun familie aan het verstand probeeren te brengen, dat zij. door plotseling uit de kajuit op te duiken en zich tusschen de gecostumeerden te begeven, den indruk van het geheel bederven. Bovendien maken ze tusschen de gewaden uit den Nerotijd of de gouden eeuw van Venetië zich zelf belachelijk. We zullen het nog eens met nadruk vragen, en voor politie-assistentie op de Bleekerij zorgen, om te voorkomen, dat ook vandaar verstekeling".! zich aan boord 'begeven, onverschillig of dit op sensatie beluste schooljongens, of comitéleden zijn... Men bederft er zooveel mee." We zijn het hiermee eens. Een schipperspet tusschen de engelen bij het graf van St. Lambertus maakt nu eenmaal evenmin een behoorlijken indruk als het bolhoedje van een comitélid naast het baldakijn van den Doge van Venetië... „En als deze tekortkomingen, waarvan we best weten willen dat ze er waren", aldus her- haalt drs. Thewissen tenslotte, „verholpen zijn door de nieuwe wijze van samenstellen zal Maastricht, en tegelijkertijd de vele duizenden, die Zondag toch naar de stad komen om er kermis te vieren, genieten van, een schouwspel, dat als programmanummer uit de reeks van feestelijkheden tijdens het regeeringsjubileum, kan wedijveren met het beste, dat men, waar dan ook, in deze dagen heeft te zien gekregen. Laten we hopen, dat zij, die de fouten kwamen zien, ook komen kijken, nu de tekortkomingen van "de première verholpen zijn. Nog eens: zij zullen er geen spijt van hebben."

Hier zien we het vlot van keizer Nero,

"waar bevallige gratiën voor den troon van den imperator zwierige dansen uitvoerden".  

Foto van het Waterfeest bij Societe Ceramique, foto verkregen

via Math Braakhuis op Facebook.

Bron.Artikel en foto Limburger Koerier Europese bibliotheek. Boek Europese-Bibliotheek Maastricht in oude Ansichten deel 2, Foto's FaceBook, Charles Thewissen website Mestreechtenere en DBNL.

Nao Bove

Aonvaank